مهلت شرکت در جشنواره ی طراحی سوال زبان فارسی ۳ عمومی و ارسال یک نمونه سوال کلی تا تاریخ ۲۵/۱۱/۱۳۹۰ تمدید شد .

جهت اطمینان و اطلاعات بیشتر می توانید به سایت زیر سر بزنید .

قسمت خبرها       http://www.aee.medu.ir/

و یا از لینک زیر استفاده کنید .

http://www.aee.medu.ir/IranEduThms/theme2/cntntpge.php?pgid=22&rcid=48

سؤالات امتحان نهایی (سالی-واحدی) سال 1383

الف) دستور زبان (8 نمره)

1- واژه از لحاظ معنا به چند دسته تقسیم می شود؟ نام ببرید و برای هر کدام مثال بنویسید.

2- فعل کدام عبارت درست است؟ دلیل پاسخ خود را توضیح دهید

الف- به مقصد رسیدند.        ب- کاروان به مقصد رسید

3- گونه ی مؤدبانه ی افعال زیر را بنویسید.

از شما می خواهم، حقیقت را بگویید.

4- از مصدر « بستن» دوم شخص مفرد ماضی مستمر و مضارع اخباری بسازید.

5- نوع افعال نوشته ی زیر را از نظر ساختمان ( ساده ، پیشوندی و مرکب) بنویسید.

بهار گره از شکوفه باز کرد و گل در آغوش چمن بشکفت.

6- جمله زیر چند جزئی است نوع آن را تعیین نمایید.

« او را نسیم شمال می گفتند.»

7- جمله ی زیررا با کلمات مناسب کامل کنید.

در جمله ی عادی نهاد همه ی جمله ها در ... و فعل در ... قرار می گیرد.

8- واژه ی « عمو » در کدام جمله شاخص و در کدام جمله،هسته ی گروه اسمی است؟

الف ) عمو پرویز دوست داشتنی است.

ب) محمد، عموی محسن است.

9- واژه ی « این » را یک بار به عنوان ضمیر و بار دیگر به عنوان صفت اشاره در جمله های جداگانه بکار ببرید.

10- برای واژه ی « فرش» ممیز و یک صفت شمارشی بنویسید.

11- نمودار پیکانی گروه اسمی« شهری نسبتاً قشنگ » را رسم کنید.

12- واژه ی « خداشناس» فشرده ی یک جمله ی سه جزئی با مفعول است. آن جمله را بنویسید و مفعول آن را پیدا کنید.

13- واژه ی «نارس» چه نوع واژه ای است؟ ساخت آن چگونه است؟

14- با واژه ی «کودکانه» دو جمله بسازید، که این واژه در یکی « صفت» و در جمله ی دیگر «قید» باشد.

ب) زبان شناسی(4نمره)

15- برای هر یک از الگوهای هجایی زیر یک تکواژ بسازید.

الف) صامت + مصوّت

ب) صامت + مصوّت + صامت + صامت

16- تعداد واج های کلمات زیر را بنویسید.

1- ابر                   2- دماوند

17- تکیه ی واژه های « مظلوم » و « نشستم » در کجا قرار دارند؟

18- با گذاشتن علامت « ، » در جای مناسب عبارت زیر را به دو گونه بنویسید که معانی متفاوت داشته باشد.

« او هر روز نامه هی می خواند »

19- واژه های زیر چه معنایی دارند و چگونه ساخته شده اند؟

سمت:

ساف:

20- برای نقش سوم زبان « حدیث نفس » مثالی ذکر کنید.

21- با استفاده از کلمات مناسب در جاهای خالی ، جمله ی زیر را کامل کنید.

شاید اساس ترین نقش زبان...... در میان...... باشد.

ج)نگارش (5نمره)

22- فهرست مقالات فارسی به چه شیوه ای و توسط چه کسی تنظیم شده است؟

23- معمولاً در چه زمانی از زبان طنز استفاده می شود؟

24- به چه دلیلی در یک نوشته ی طنز آمیز گاهی غلط های املایی آگاهانه به کار برده می شود؟

25- در عبارت زیر، نویسنده با چه صور خیالی ، طلوع صبح را توصیف کرده است؟

« سپیده پرتو انبوهش را به جان تیرگی نشانه می رود... زاده می شود کودک صبح.»

26- سفرنامه ها و گزارش ها چگونه می توانند جزء نوشته های ادبی و هنری باشند؟

27- بیت زیر را با رعایت نکات و با توجه به اصول و قواعد نگارش در دو سطر بازنویسی کنید.

«افسرده مباش اگر نه سنگی             رهوارتر آی اگر نه لنگی»  (نظامی)

28- دو مورد از روش های گرد آوری اطلاعات برای زندگی نامه نویسی را بنویسید.

29- عام ترین و رایج ترین راه تشریح را چیست؟

30- توجه به جنبه های دستوری ، نگارشی و املایی جزء کدام نوع ویرایش است؟

د) املا و بیاموزیم (3 نمره)

31- املای نادرست کلمات را در عبارت زیر اصلاح کنید.

ما باید غدر دوستان را بدانیم و از علم و رنج آنان بکاهیم.

32- «ان» در کلمات زیر نشانه ی چیست؟ معنی آنها را بنویسد.

              1- شامگاهان

              2- گیلان

33- جمله زیر را ویرایش کنید.

«همه بچه ها به او احسن گفتند.»

34- جمله «بزرگ مردی بود خواجه نظام الملک» چگونه شکل بلاغی به خود گرفته است؟

35- مشخص کنید کدام یک از واژه های زیر «دو تلفظی» هستند؟

رنگرز ، تند گو ، مستمند ، هوشمند ، باغبان

36- نوع فرآیند واجی واژه ی «دست بند» را بنویسید.

37- دو کلمه بنویسید که در آن ها «واو معدوله» بکار رفته باشد.

سؤالات امتحان نهایی شهریور ماه سال 1388

الف: زبان شناسی (4 نمره)

1- الگوی هجایی واژه ی «هیئت» را بنویسید.

2- برای قاعده ی « نحوی» یک مثال درست و یک مثال نادرست بنویسید.

3- با استفاده از روش ترکیب ازواژه ی « پوش » و با استفاده از روش اشتقاق ازواژه ی «کوش» دو واژه ی جدید بسازید .

4- واژه ی مشخّص شده در عبارت زیر مشمول کدام یک از وضعیّت های چهارگانه شده است؟

5- درست یا غلط بودن هر یک از جملات زیر را مشخّص کنید.

الف) ما نقش های زبان را به عنوان بخشی از فرایند رشد طبیعی به کمک درس و آموزگار فرا می گیریم.

ب) دانش و مهارتی که در زمینه ی زبان و نقش های آن به طور طبیعی به دست می آید، بسیار محدود و ناچیز است.

6- هر یک از جملات زیر را کامل کنید.

الف) ما به کمک نقش.......... به احکام علمی دست می یابیم.

ب) ما به کمک نقش........... از خود و آنچه درونمان می گذرد، سخن می گوییم.

7- بیت زیر شعر است یا نظم؟ دلیل خود را بنویسید.

چه غم دیوار امّت را که دارد چون تو پشتیبان؟       چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان؟

ب: نگارش (5 نمره)

8- کاربرد کدام واژه در عبارت زیر غلط است؟ به جای آن از چه واژه ای باید استفاده کرد؟

به وسیله ی پست نامه ی مفصُلی برایت فرستادم.

9- جمله ی زیر را ویرایش کنید.

یکی از دلایل علاقه ی به رمان این است که شما با خواندن آن احساس آرامش می کنید.

10- چرا در زندگی نامه نویسی باید دقّت داشته باشیم تا رنگ ادبی زندگی نامه از جنبه ی تاریخی آن نکاهد؟

11- با استفاده از آرایه ی «حس آمیزی » یک جمله بنویسید.

12- دو دایرةالمعارف چند دانشی را نام ببرید که قرن ها پیش نگاشته شده اند.

13- فواید استفاده از رایانه برای محقّقان چیست؟

14- صورت جلسه به چه نوشته ای گفته می شود؟

15- برای ضمانت قول نامه چه کاری انجام می دهند؟

16- در بازنویسی ضمن حفظ محتوا و پیام، چه تغییراتی در نوشته ایجاد می شود؟ ( ذکر دو مورد کافی است)

پ: دستور زبان (8 نمره)

17- گونه ی مؤدّبانه ی « گفتن » درباره ی مخاطب چیست؟

18- در چه صورت حذف نهاد جدا از جمله ی « من این موضوع را گفته بودم. » امکان پذیر نمی شود؟ 

19- وجه فعل جمله ی « باید دوستان، به خانه ی شما بیایند» را بنویسید.

20- با توجه به جمله ی: « مادر بزرگ مهربان من در خانه ی ما می ماند.»

الف) فعل جمله را گذرا کنید.

ب) هسته ی اولین گروه اسمی جمله را مشخّص کنید و تعداد واج های آن ( هسته) را بنویسید.

21- جمله ی « امروز پیام تبریکی برای موفّقیّت دوستم می فرستم» را مجهول کنید.

22- واژه ی «نا خوانا» را بر اساس ترتیب اجزای سازنده تا مرحله ی تکواژ تجزیه کنید.

23- دو واژه ی «تخته» در عبارت های زیر از نظر دستوری چه تفاوتی با یک دیگر دارند؟

الف) یک تخته فرش                            ب) بهترین تخته ی کلاس

24- ساخت واژه ی « خویشتن شناس » را در الگوی .......+.......،....... قرار دهید.

25- در عبارت: « بعضی از اخترشناسان متخصّصانی هستند که کار آن ها مشاهده ی اجرام آسمانی است.»

الف) نهاد جمله را مشخّص کنید.

ب) یک واژه ی مرکّب مشخّص کنید.

پ) یک وابسته ی وابسته بیابید، نوع ان را مشخّص کنید و نمودار پیکانی آن را رسم کنید.

26- با توجّه به عبارت زیر، به هر یک از سؤالات داده شده پاسخ دهید.

فرزندان سرزمین ایران در عرصه ی رقابت های جهانی ، قدم به قدم با هم سالان خود پیش می روند.

الف) عبارت فوق چند واژه دارد؟

ب) در عبارت فوق واژه های « مشتق- مرکّب » و « مشتق » را مشخّص کنید.

27- با توجه به عبارت زیر به هر یک از سؤالات داده شده پاسخ دهید.

« شاعر پر آوازه ی شیراز، حافظ، با بیان مضامین عمیق عاشقانه – عارفانه، ما را از توجه به ظواهر دنیوی رهانده است.»

الف) فعل جمله را با حفظ شخص تبدیل به مضارع التزامی کنید.

ب) یک نقش تبعی بیابید و نوع آن را بنویسید.

پ) نمودار مناسب جمله ی فوق را رسم کنید و جمله را در نمودار قرار دهید.

ت: املا و بیاموزیم (3نمره)

28- در گروه اسمی « زنبورهای عسل» کدام فرآیندهای واجی دیده می شود؟

29- انواع هم آوایی را در هر دسته از کلمات زیر بررسی کنید.

الف) روان ( = روح )، روان (= جاری )         ب) خویش (= خود)، خیش (= گاو آهن)

30- در عبارت زیر دو غلط املایی به کار رفته است، صحیح هر یک را بنویسید.

یک کیسه به پدر باید داد و یک کیسه به پسر، تا خویشتن را ضیعتکی هلال خرند و فراخ تر بتوانند زیست و ما حقّ این نعمت تندرستی که باز یافتیم، لختی گذارده باشیم. بسیار دعا کرد و گفت: « این صلت فخر است، پذیرفتم و باز دادم که مرا به کار نیست و قیامت سخت نزدیک است. وزر و وبال این چه به کار آید؟»

31- در گروه کلمات زیر، املای چهار واژه غلط نوشته شده است، صحیح هر یک را بنویسید.

غریضه ی حبّ ذات- سیره و مغازی – تأنّی و آهستگی – ستور کتاب- ثمین و گران ها -  وجه شبه- حبوط و صعود- کلمه ی مهمل- قالب نمادین- خطوات متقارب- خلأ سلاح کهر و کرند- تفرّس و جست و جو

الف:زبان شناسی

1- چرا تولید واحد زبانی زیر امکان پذیر نیست؟ آن را به گونه ای بنویسید که کاربرد پیدا کند. «یاس های باغچه ی سپید مادر بزرگ»

الگوی هجایی واژه ی «آیین» را بنویسید.

2- در جمله زیر براساس کدام رابطه ی معنایی به معنی واژه ی «مهر» پی می بریم؟

«مهر و تسبیح را بر سجاده نهادیم.»

3- یک واژه مثال بزنید که کاملاً متروک و از فهرست واژگان زبان حذف شده باشد؟

4- صورت کامل علامت اختصاری «سمت» را بنویسید.

5- با توجه به جمله «کودک از شادی خنده سر داد و به آغوش پر مهر مادرش پناه برد.»

الف) واژه ی «شادی» به چه شیوه ای ساخته شده است؟

ب) واژه ی «خنده» مشمول کدام یک از وضعیت های چهار گانه شده است؟

6- در هر یک از جملات زیر هدف از هر ارتباط زبانی چیست؟

الف) هفته ی آینده نمایشگاه نقاشی در نگارخانه ی مهر برگزار می شود.

ب) می بینی چه سوز سردی می وزد!

7- در بیت «به نام خداوند جان آفرین          حکیم سخن در زبان آفرین»

شاعر به کمک اصول و قواعد عروض و قافیه و در چارچوب سنت ها و روش های شاعری در فرهنگ ایرانی، دو ساخت تازه ی ................. و .................. را بر مجموعه ی ساخته های آوایی فارسی افزوده است.

ب: نگارش

1- دو ویژگی «دایره المعارف فارسی» را بنویسید.

2- عام ترین و رایج ترین راه تشریح چیست؟

3- از مراجع اصلی تحقیق، دو «سرگذشت نامه» را نام ببرید؟

4- بیت زیر را باز گردانی کنید؟

«گرت همواره باید کامکاری             زمور آموز رسم بردباری»

5- با استفاده از آرایه ی «جان بخشی» جمله ی زیر را به جمله ی ادبی هنری تبدیل کنید.

«با رسیدن بهار شکوفه ها باز شد.»

6- به کمک ضرب المثل زیر، مطلبی طنز آمیز در سه سطر بنویسید.

«گنه کرد در بلخ آهنگری               به شوشتر زدند گردن مهتری»

7- دو غلط ویرایشی در جمله ی زیر بیابید و هر یک را با ذکر دلیل ویرایش کنید؛ سپس بنویسید اصلاح هر مورد مربوط به کدام نوع ویرایش است؟

«اعتلاء علمی دانش پژوهان ایرانی در جهان تأیید و مورد توجه همگان قرار گرفت»

ج: دستور

1- با توجه به عبارت زیر، به سوالات زیر پاسخ دهید.

«وقتی جهان گرد برزیلی سی و سه پل را دید، شگفت زده و بی اختیار هنرمندان اصفهانی را ستود»

الف) در عبارت فوق چند جمله ی مستقل وجود دارد؟

ب) عبارت فوق چند واژه دارد؟

ج) در عبارت فوق یک واژه بیابید که در آن نقش تبعی به کار رفته باشد؛ سپس نوع آن را بنویسید.

د) ابتدا بنویسید ساخت واژه ی «هنرمندان» چگونه است؛ سپس انواع تک واژ مشخص کنید.

هـ) فعل جمله آخر را با حفظ شخص تبدیل به مضارع اخباری کنید.

2- در عبارت:

«وقتی خبر پیروزی رزمندگان اسلام از رادیو اعلام شد، پدر سر به آسمان برداشت و گفت: شکر خدا»

الف) کدام فعل حذف شده است؟ قرینه ی آن را بنویسید.

ب) جمله ی اول چند جزئی و گذرا به چیست؟

ج) نمودار جمله ی اول را رسم کنید؟

د) ساختمان فعل جمله ی دوم را بنویسید.

3- در جمله زیر دو وابسته ی وابسته بیابید نوع هر یک را مشخص کنید و نمودار پیکانی هر یک را رفع کنید؟

«پرچم هر کشور، نماد استقلال و بیانگر هویت ملت است»

4- بر اساس الگوی ساخت «اسم + بن مضارع        صفت» یک واژه مثال بزنید؟

5- با بررسی ساخت دو واژه ی «نادرست» و «ناسپاس» یک تفاوت و یک شباهت مشخص کنید؟

6- با بررسی واژه ی «نو آموزی»

الف) آن را بر اساس ترتیل اجزای سازنده تا مرحله تکواژ تجزیه کنید.

ب) آن را تا مرحله واج تجزیه کنید و بنویسید چند صامت در آن بکار رفته.

ج) کدام هجای آن تکیه می گیرد.

د) املاء و بیاموزیم

1- با توجه به جملات زیر به هر یک از سوالات زیر پاسخ دهید؟

«باغبان این گلستان، تخم گل های سنبل را در زمین برافشاند و به انتظار شکفتن گلها نشست»

الف) کدام واژه دو تلفظی است؟

ب) یک صامت میانجی در متن فوق بیابید

ج) دو واژه ی بیابید که در آن فرایند واجی صورت گرفته باشد سپس نوع فرایند واجی هر یک را بنویسید؟

2- در گروه کلمات زیر املای کدام واژه ی داخل کمانک صحیح است؟

الف) گماشته و (منصوب - منسوب)     ب) (تعنی – تأنی) و درنگ

3- در گروه کلمات زیر املای چهار واژه غلط است صحیح هر یک را بنویسید؟

فراق ملک – ذرع و پیمان – شهر خاف – اشاعه و ترویج – شخص مسلوب الاراده – تحف و هدایا – سستی و احمال – سفر و حضر

الف- نگارش (5نمره)

1- جمله ی زیر را ویرایش کنید.

یکی از دلایل علاقه ی من به شعر نو این است که شما از شنیدن آن لذّت می برید.

2- چرا جمله ی زیر از نظر نگارشی نادرست است؟

این خبررا تلفناً به او گقته بودیم.

3- ضرب المثل « شتر در خواب بیند پنبه دانه »انتقادی طنزآمیز از چیست؟

4- چرا عبارت زیر تشریحی است؟

«اطراف مدرسه بیایان بود. بی آب و آبادانی و آن ته روبه شمال ، ردیف کاج های درهم فرو رفته ای که از سر دیوار گلی یک باغ پیدا بود.»

5- برای آنکه یک زندگی نامه ارزش تاریخی و فرهنگی خود را حفظ کند، در نگارش آن به چند نکته ای باید توجه داشت؟

6- بیت زیر را به نثر بازگردانی کنید.

گرت همواره باید کامکاری                    زمور آموز رسم بردباری

7- برای طنزآمیز کردن توصیف چهره و حالات و خصایص انسانی نویسندگان معمولاً از چه شیوه ی طنز استفاده می کنند؟

8- در عبارت «و توای بهارآرزوهای من، درشکوفه ها گردش می کنی ودریادها میگذری»چه عاملی سبب تأثیرگذاری بیشتر عبارت شده است؟

9-درباره ی عبارت « زمین به بهار نشست» یک بند ادبی بنویسید.

ب_املاو بیاموزیم(3نمره)

1- شکل درست واژه ی  داخل کمانک را در عبارت «این کاراز(اثات،اساس) خراب است.» انتخاب کنید.

چرا آوردن واژه ی «بی تردید» در جمله ی «بی تردید آب دریاها بخار می شود.» نامناسب است؟ 

3- کدام یک از کلمات مقابل از نظر املایی نامطابق است؟ چرا؟ خواهر- تنازع- انتقال

4- املای کدام گروه از واژه ها درست است؟

طلل و خرابه – مصابه و مانند – اطراق و توقف

تهجر و غرور – نقض پیمان – ترقی و انتصاب

5- تلفّظ کدام دسته از کلمات زیر درست تر است؟

الف- حِماسه، نُخست                ب- حَماسه، نَخست

6- نوع فرآیند واجی واژه های زیر را بنویسید.

الف- اجراء ← اجرا                  ب- خِ یابان= خی یابان/ خیابان

پ- دستور (8نمره)

1- نوع تکواژهای آزاد واژه های «آفریدگار» و «نمناک» را بنویسید.

2- عبارت «هوا گرگ و میش بود که دوباره برگشتم.» چند تکواژ دارد؟

3- الف- هسته ی گروه اسمی عبارت « زمان که بخشنده بود، موهبت های خویش را تباه می سازد.» را مشخص کنید.

ب- این عبارت چند واژه دارد؟

4- در جمله ی «رفته بودم که او را ببینم اما نتوانستم.» کدام بخش حذف شده است؟ این حذف به چه قرینه ای است؟

5- فعل جمله ی « دوستان من آمدند» را گذرا کنید.

6- با ذکر علت بنویسید کدام گزینه ، شاخص ندارد؟

الف- آقای طباطبایی                         ب- علامه علی اکبر دهخدا

ج- دکتر عبدالحسین زرین کوب           د- خواجه شمس الدین محمد

7- در جمله ی زیر، کدام واژه نقش تبعی دارد؟ این واژه تابع چه نقشی است؟

« مردم وحشت زده، سراسیمه و سرگردانند.»

8- با توجه به عبارت زیر به سوألات پاسخ دهید:

من زندگانی را در چادر و با شیهه ی اسب آغاز کردم ، در چهار سالگی پشت قاش زین نشستم. چیزی نگذشت که تفگ خفیف به دستم دادند. تا ده سالگی حتی یک شب هم در شهر به سر نبردم.   

الف) چرا فعل «آغاز کردم» مرکب است؟

ب) هر یک از جمله های مشخص شده چند جزئی و گذرا به چه هستند؟

ج) فعل مشخص شده از نظر ساختمان چه نوع فعلی است؟

9- برای ترکیب «لبه دیوار باغ» نمودار رسم کنید.

10- نام اجزای سازنده «تأسف انگیز» و «خود پسند» را بنویسید.

11- ساختمان دستوری همه گزینه ها جز گزینه .............. همگون است.

الف) افت و خیز             ب) بند و بست            

ج) پرس و جو             د) گیر و دار

12- هر یک از واژه های مشخص شده در جمله «علاقه ی او را به نقاشی می ستاییم.» چه نقشی دارد؟

ت- زبان شناسی (4 نمره)

1- الگوی هجایی واژه «ریخت» را بنویسید.

2- به چه دلیل تولید واحد زبانی «بلند آسمان این» در زبان معیار غیر ممکن است؟

3- آهنگ جمله «آیا به نمایشگاه کتاب رفتی؟» چگونه است؟

4- در هر یک از واژه های مشخص شده جمله زیر تکیه روی کدام هجا است؟

«شنیدن این صدا، گوش شنوا ، قلبی صاف و روانی روشن می خواهد.»

5- واژه «نهاجا» با کدام یک از شیوه های ساخت واژه های جدید ساخته شده است؟

6- در عبارت زیر کدام واژه در گذر زمان به کلی از زبان امروز حذف شده است؟

«حسنک پیدا آمد، دستاری سخت پاکیزه و موی سر پوشیده کرده ، اندک مایه پیدا می بود.»

7- در نمونه های زیر کدام یک از چهار نقش زبان مطرح می باشد؟

الف) مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو

                  یادم از کشته خویش آمد و هنگام درو

ب) اسامی پذیرفته شدگان دانشگاه ماه آینده اعلام می شود.

الف-دستور زبان فارسی (8 نمره)

1-در نوشته ی زیر نوع فعل ها راازنظر ساختمان(ساده،پیشوندی ومرکب)بنویسید.

«دانش آموزان اگر درسی را دوست داشته باشند می کوشند تا مطالب مهم آن را فراگیرند و به موفقیت برسند»

2-واژه های روبرو را ازنظر ساختمان (ساده یا مشتق یا مرکب یا...)بنویسید.چهارراه-آمیزه-دانش سرا-بیابان

3-تکواژ آزاد کلمه های زیر را پبدا کنید:     

ناتوانی –نسنجیده-ستایشگری-ناخوانا

4-نمودار جمله ی «مادرغذاپخت.»رارسم کنید.

5-انواع «وندها»را نام ببرید.

6-نقش کلمه های مشخص شده رابنویسید:

الف-تا از دل و جان نکوشیم به آزادگی نخواهیم رسید.            

ب-ابوعلی سینا،شیخ الرئیس درهمدان درگذشت.

پ-به شمادارم می گویم به شما.

7-متمم اسم ووابسته ی وابسته ی جمله ی زیر رابیابید ونوع وابسته ی وابسته را بنویسد:

«گروهی ازعلمای علم اخلاق، تعبیرهای زیبا ومناسبی برای تربیت دارند.»

8-کدام عبارت درست است؟دلیل پاسخ خودراتوضیح دهید :

الف-سپاه به جبهه رفت.      ب-سپاه به جبهه رفتند.

9-در جمله های زیر باتوجه به کلمه های مشخص شده،قید وصفت رامعین کنید:

الف-رزمندگان شجاعانه جنگیدند.          

ب-به مبارزه ی شجاعانه ی رزمندگان می بالیم.

10-واژه ی«نوجوانی»را تا مرحله ی تک واژه به عناصرسازنده ی آن تجزیه کنید.

11-از ترکیب «با+اسم       صفت»مثالی بنویسد.

12-یک جمله ی دو جزئی استثنایی (بی فعل) بنویسید.

ب-نگارش (5 نمره)

13-درباره ی موضوع «ستارگان»قطعه ادبی بنویسید(حداقل3 سطر)

14-صورت صحیح واژه های روبرو را بنویسید:    گاهاً –خوبیت-اخلاق ها-اصلح تر

15-بیت زیررابا جابه جایی مختصری به نثربازگردانی کنید.

اگر هوشمندی به معنی گرای              که معنی بماند نه صورت به جای

16-شخصیت هایی چون «جمال زاده،هدایت و دهخدا»در طنز خود ازچه شیوه ای به خوبی استفاده کرده اند؟

17-نمایه چیست وذکرکنید جزء کدام مرجع تحقیق است ؟

18-روش های گردآوری اطلاعات را برای نوشتن«زندگی نامه»بنویسید.(ذکردوموردکافی)

پ-زبان شناسی(4نمره)

19-چهار نقش اساسی زبان را بنویسید.

20-واژه ی«سرد»را دردوجمله به کار ببریدکه دومعنی مختلف داشته باشد.

21-درتولید واحدهای زبانی زیر چه قواعدی رعایت نشده است؟

الف-برمی داشتند داشتند.       ب-من من راصدازدم.           

پ-مدرسه ی یک روز خاطره

22-مهمترین واحدهای زبرزنجیری را نام ببرید.

23-چراتولیدواحدهای زبانی زیر غیر ممکن است؟  

الف-امروز دانش آموزان به مدرسه رفتند.   ب-داگک

ت-املا و بیاموزیم (3نمره)

24-املای نادرست کلمه ها رادرعبارات زیراصلاح کنید.

الف-سفیر گلوله از همه جا به گوش می رسید.              

ب-سعدی سخنان نقض ودلکش در گلستان آورده است.

25-شکل درست همزه/ء/را در کلمه های روبرو بنویسید.

الف­- ل/ء/ امت       ب-م /ء/اخذ

26-از واژه های روبرو دو واژه ،«دخیل نشان دارعربی» هستند؟آن ها را بنویسید:  طبع-الغرض-نشر-لذا

27-صامت های میانجی کلمه های داخل پرانتزرامشخص کنید.(دانایان- نامه ای)

28-«ان»در کلمه های روبرو نشانه ی چیست؟معنی آن ها را بنویسید:       الف-«شامگاهان»      ب-«گیلان»

29-درکدام واژه ،فرآیند واجی«ادغام»صورت گرفته است؟شکل قبل از ادغام آن را بنویسید.      سپید-شپّره-شنبه

الف-دستور زبان فارسی(8نمره)

1-نام اجزای تشکیل دهنده ی واژه های«سفیدپوست»و«نخست وزیر»رابنویسید.

2-ازمصدر«گریستن»فعل ماضی مستمراول شخص جمع بسازیدوآن را درجمله ای به کار ببرید.

3-نقش کلمات مشخص شده را بنویسید:

نثر جهانگشا دشوارودیریاب است.          علی«برادربزرگم» امروز ازمسافرت آمد.

4-واژه ی زیررابراساس ترتیب اجزای سازنده ی آن تامرحله ی تکواژ تجزیه کنید.            « دانشمندی»

5-متمّم اسم ووابسته ی وابسته ی جمله ی زیر رابیابید ونوع وابسته ی وابسته را بنویسد:

     گروهی از علمای  علم اخلاق، تعبیرهای زیبا ومناسبی برای تربیت دارند.

6-جمله ی زیر را به کمک گذراکردن فعل(با رعایت زمان) به جمله ی چهارجزئی بامفعول ومتمّم تبدیل کنید:

    (شخص فعل اختیاری است)             « خواهرم از موش می ترسد»

7-هسته ی گروه های«آن تپّه های جنگل سوخته» و«ریگ های کف رودخانه» را بنویسید.

8-تعداد واژه های گروه «آن دو دفترچه ی دانش آموز»رابه عدد بنویسیدوهسته ی این گروه اسمی را مشخص کنید.

9-درجمله ی«درکتابخانه اورادیدم.»چه جزئی حذف شده است؟به چه قرینه ای؟

10-کلمه ی«استاد»رادردوجمله به کار ببرید که یک بار شاخص قرارگیردو باردیگر هسته ی گروه اسمی باشد.

11-واژه ی«خانگی»چگونه ساخته می شود؟

12-با واژه ی«روزانه»دوجمله بنویسید ، که یک بار«روزانه قید و بار دیگر«روزانه»صفت باشد.

ب-نگارش (5 نمره)

13-هنگام نگارش زندگی نامه،توجه به چه نکاتی ضروری است؟     (4مورد ذکرشود) 

14-جمله های زیر را از نظرنگارش ویرایش کنید. الف-به قول معروف خسته شدم.     ب-این بیمار از ضعف برخوردار است.

15-«اگربخواهیم چیزی یا جایی را که امروز وجود ندارد تشریح کنیم چه باید بکنیم؟»

16-ترکیب های مشخص شده ی عبارت زیر هر یک کدام آرایه ی ادبی را نشان می دهد؟

          «تو ای بهار آرزوی من،به دوش نسیم پرواز می کنی.

17-درعبارت زیر،زرد شدن و گلگون شدن کنایه از چیست؟     

         «روی زرد دل با شکوفه های محبّت،گلگون می شود.»

18-اساس تمام شیوه های طنز بر چه چیزی استواراست؟

19-اگر نویسنده عمداً به جای«تنظیم کنندگان»از«طنزیم کنندگان»استفاده کند از کدام شیوه ی طنزپرداری بهره برده است؟

20-نام دومورد از دایرةالمعارف های چند دانشی فارسی را بنویسید.

21-لوح های فشرده یا دیسکت جزء کدام منابع تحقیق هستند؟

پ-زبان شناسی(4نمره)

22-برای رعایت نکردن هریک از قواعد معنایی و کاربردی مثالی ذکر کنید.

23-مشخص کنید واژه های زیر مشمول کدام یک از وضعیت های چهارگانه ی تغییر معنایی واژه شده اند؟

   الف-برگستوان           ب-زین            ج-رکاب               د-اسب

24-ساخت های صوری زبان را نام ببرید.

25-اساسی ترین نقش زبان در میان افراد یک جامعه ی زبانی چیست؟

26-باگذاشتن علامت«،»در جای مناسب عبارت«ما همه کار می کنیم» آن را به دو گونه بنویسید که معانی متفاوت داشته باشد.

27-ساخت واژه ی «نزاجا»به چه روشی بوده است؟

ت-املا و بیاموزیم (3نمره)

28-چرا کلمه ی «شنبه»را به صورت «شمبه»تلفّظ می کنیم؟

29-شکل درست همزه/ء/رادر کلمه های زیر بنویسید:           

ملج /ء/                 س /ء/ال

30-از واژه های زیر کدام واژه ها «دخیل نشان دار عربی»هستند؟بنویسید (2مورد)

استنساخ- مع الوصف- فعلاً- کتاب

31--صامت های میانجی کلمات زیر را مشخص کنید.

دانایان              نامه ای

32-جمله ی زیر را ویرایش کنید.

«از استعفای حقوق خود مأیوس نشد.»

33-واژه های کدام گزینه از نظر املایی صحیح است؟

الف-ذوزنقه،مذبور،وحله                    ب-اعماق،بحبوحه،ترجیح

سؤالات امتحان نهایی کشوری درس زبان فارسی 3 رشته ریاضی- فیزیک دي 84

زبان شناسی (4 نمره)

1- الگوی واژه «پارس» را بنویسید.

2- در عبارت زیر، کدام واژه به تشخیص معنای واقعی «فصل» در جمله کمک می کند؟

«فصل دیگری از کتاب را آغاز کرد»

3- جمله ی «درخت ، آسمان را شخم می زند.» بر اساس کدام قواعد ترکیب زبانی نادرست است؟

4- عبارت زیر را کامل کنید:

هدف از هر ارتباط زبانی می تواند ............. باشد ، یا ایجاد ............ در میان افراد یک جامعه ی زبانی.

5- با توجه به مصراع زیر ، واژه ی مشخص شده ، در گذر زمان چه وضعیتی یافته است؟

«کمندی به فتراک زین بر بست»

 نگارش (5 نمره)

1- نگارش های تحقیقی ، چه نوع نوشته هایی هستند؟

2- در باره اشکال های نگارشی عبارت زیر را توضیح دهید.

«صبح وقتی اون اومد به قول معروف حوصله نداشتم.»

3- در نوشتن زندگی نامه چه عاملی نویسنده را از واقعیت دور می سازد؟

4- کتاب «الفهرست ابن ندیم» جزء کدام نوع کتابها است؟

5- با استفاده از آرایه های ادبی در مورد «برگ ریز پاییز» یک بند بنویسید.

6- عبارت زیر را ویرایش کنید.

در مسابقه فینال آخر ، تیم مدرسه ما از تیم مقابل باخت.

7- بیت زیر را با جابجایی مختصر به نثر بازگردانی کنید.

پسندی که شهری بسوزد به نار            اگر چه سرایت بود در کنار

8- در طنز، نویسنده چگونه حقیقت را در ذهن  خواننده برجسته تر می کند؟

دستور (8 نمره)

1- واج های کلمه (ذره) را مشخص کنید.

2- تکواژهای اشتقاقی و تصریفی را در واژه های زیر نشان دهید.

کوکان – غمگین – سبزتر – بوستان

3- در جمله ی مرکب «هرچه ارزان تر ، بهتر.» چه بخش هایی حذف شده است؟

4- با توجه به عبارت زیر:

ققنوس ، پرنده ی تاریخ ساز که از شرق بر میخیزد و در آسمان بی رؤیا و کابوس وار ملت ها، بالهایش را می گشاید.

الف) یک واژه مرکب بیابید.پب) فعل جمله اول از نظر ساختمان چگونه است؟

ج) کدام جمله ی عبارت «گذرا» و کدام جمله «ناگذر» است؟

د)واژه ی «کابوس وار» از نظر ساختمان چگونه است؟

ه) فعل جمله دوم را به صورت ماضی استمراری بنویسید.

5- نام اجزای اصلی را در جمله ی زیر بنویسید.

پدرم لیسانسم را به دیوار گچ فرو ریخته ی اتاقمان آویخت.

6- در گروه اسمی «این راه دراز» هسته را بیابید و نام وابسته های پیشین یا پسین آن را بنویسید.

7- در جمله ی زیر متمم اسم را پیدا کنید.

      صرفه جویی در وقت، ما را زودتر به مقصود می رساند.

8- نمودار گروه اسمی «رنگ سبز روشن» را رسم کنید.

9- با توجه به جمله زیر:

استاد فرزاد ، همکار پدرم ، یک جلد کتاب تاریخ به من هدیه کرد.

الف) «شاخص» و «ممیز» را مشخص کنید.

ب) «همکار پدرم» کدام نقش تبعی را نشان می دهد؟

بیاموزیم و املا (3 نمره)

1- در جمله زیر کدام واژه را نباید بکار برد؟ چرا؟

بی تردید زمستانها هوا سرد و تابستانها هوا گرم است.

2- صامت های میانجی واژه های «بیگانگی» و «زانوان» را مشخص کنید.

3- پسوند «ان» در هریک از واژه های «سپاهان» و «بامدادان» چه معنایی دارد؟

4- در جمله ی زیر ، کاربرد کدام واژه نادرست است؟

پس از مدتی بحث و گفت و گو ، او از شغل خود استیفا داد.

5- املای صحیح گروه کلمات نادرست را بنویسید.

شعله ی محیب – معونت و مظاهرت – حال و آجل – ثقبه و سوراخ – حوزه ی عرفان

6- نوع فرآیند واجی را در «هوای تازه» و «دستکش» بنویسید.