استعاره

-         استعاره مصرحه تشبيهي است كه همه ي اركان آن به جز ……  حذف شده باشد .

-          تشبيه ، ادعاي ……… و استعاره ، ادعاي ……… است .  ( 5/. )

-         جمله ای بنويسيد که در آن « ماه » به صورت « استعاره مصرحه » به کار رفته باشد ؟ ( 5/. )

-         در مصراع مقابل چند استعاره وجود دارد ؟ ( 25/. )   « بتي دارم كه گرد گل ز سنبل سايه بان دارد  »

-          در بيت زير هر يك از كلمات مشخص شده استعاره از چيست؟در بيت چه نوع استعاره اي به كار رفته است ؟( 75/. )

   هزاران نرگس از چرخ جهانگرد          فروشد تا بر آمد يك گل زرد

-         با توجه به بيت زير به سؤالات پاسخ دهيد :

   « در اين بازار اگر سودي است با درويش خرسند است

                     خدايا منعمم گردان به درويشي و خرسندي »

   الف ) كدام كلمه در مفهوم استعاري به كار رفته است ؟

    ب ) استعاره از چيست ؟             پ ) چه نوع استعاره اي است ؟

- با توجه به بيت زير به سوالات پاسخ دهيد : ( 75/. )

   « گل برگ را زسنبل مشکين نقاب کن

                    يعنی که رخ بپوش و جهانی خراب کن »

   الف ) « گل برگ » استعاره از چيست ؟         

    ب ) چه نوع استعاره ای است ؟

   پ ) يک استعاره ی ديگر در بيت بيابيد :

-         در بيت زير هر يك از كلمات مشخص شده استعاره از چيست؟در بيت زير چه نوع استعاره اي ديده مي شود ؟ ( 75/. ) 

   چو تنها ماند ماه سرو بالا          فشاند از نرگسان ،لؤلوي لالا

-در بيت زير يك استعاره ي مصرحه پيدا كنيد ، آن را به تشبيه تبديل نماييد و مشبه به آن را نيز مشخص كنيد : ( 75/. )

   بخت آن نكند با من كان شاخ صنوبر را       بنشينم و بنشانم ، گل بر سرش افشانم

استعاره مکنيه و تشخيص

-         استعاره ي به كار رفته در كدام يك از ابيات زير « بليغ تر و مؤثرتر » است ؟ چرا ؟  ( 5/. )

   الف ) فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد

                    شرمنده رهروي كه عمل بر مجاز كرد

   ب ) بخت آن نكند با من كان شاخ صنوبر را

                    بنشينم و بنشانم ، گل بر سرش افشانم

- به چه نوع استعاره اي « تشخيص » گفته مي شود ؟  ( 5/. ) 

 - استعاره را در بيت زير مشخص کنيد و نوع آن را بنويسيد :  ( 5/. )

   « حجاب چهره ی جان می شود غبار تنم           خوشا دمی که چهره بر فکنم  »

-         در بيت زير يک استعاره ی مکنيه مشخص کنيد و بنويسيد از نوع اضافی است يا غير اضافی ؟  ( 5/. )

   « فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد

                   شرمنده رهروي كه عمل بر مجاز كرد »

-         كدام آرايه از بقيه زيباتر ، بليغ تر و هنري تراست ؟

   الف ) تشبيه ساده   ب ) تشبيه بليغ      ج ) استعاره مصرحه     د ) استعاره مكنيه

-         در بيت زير كدام واژه ها در مفهوم « استعاري » به كار رفته است ؟ آن را مشخص كنيد و دليل خود را بنويسيد :  ( 1 )

   « تو را زكنگره ي عرش مي زنند صفير

                   ندانم كه در اين دامگه چه افتاده است »  

-          در كدام يك از ابيات زير آرايه ي « تشخيص » به كار رفته است ؟ آن را مشخص كنيد و دليل خود را بنويسيد : ( 1 ) 

   الف ) فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد 

                      شرمنده رهروي كه عمل بر مجاز كرد

   ب ) خواهم شدن به ميكده گريان و دادخواه

                       كز دست غم خلاص من آنجا مگر شدن

-         بيت هاي زير را بخوانيد وبه پرسش ها پاسخ دهيد :  ( 25/1 )

   گرچه من خود ز عدم دلخوش و خندان زادم

                      عشق آموخت مرا شكل دگر خنديدن

      بخت آن نكند با من كان شاخ صنوبر را

                     بنشينم و بنشانم ، گل بر سرش افشان

   الف ) در هر بيت يك استعاره بيابيد و نوع آن را مشخص كنيد .        

ب) كدام يك از استعاره ها تشخيص است ؟

-         در هريك از مثال هاي زير استعاره  و نوع آن را معلوم كنيد : ( 1 )

   الف ) ما آبروي فقر و قناعت را نمي بريم          ب ) چو تنها ماند ماه سرو بالا

-         استعاره را در بيت زير مشخص كنيد و نوع آن را بنويسيد : ( 1 )

   حجاب چهره ي جان مي شود غبار تنم 

                         خوشا دمي كه از اين چهره پرده برفكنم

   تا تو را جاي شد اي سرو روان در دل من 

                        هيچ كس مي نپسندم كه به جاي تو بود

-         استعاره مكنيه را در مثال هاي زير نشان دهيد :

   الف ) قضا چون زگردون فروهشت پر       ب) عشق آموخت مرا شكل دگر خنديدن

-         در بيت زير يك استعاره مكنيه مشخص كنيد و بنويسيد از نوع اضافي است يا غير اضافي ؟  ( 5/. )

     فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد          شرمنده رهروي كه عمل بر مجاز كرد 

-         در ميان مثال هاي زير استعاره مصرحه و مكنيه را مشخص كنيد :  ( 5/. )

   الف ) گاه تنهايي صورتش را به پس پنجره مي چسباند .

   ب ) لاله ها را با اشك شست و شو داديم .  

-         استعاره را در بيت زير بيابيد و نوع آن را بنويسيد :

   اي غنچه ي خندان چرا خون در دل ما مي كني

                       خاري به خود مي بندي و ما را ز سر وا مي كني

-         استعاره های به کار رفته در کدام يک از ابيات زير ، بلطغ تر و موثر تر هستند ؟ چرا ؟ ( 5/. )

   الف ) هر کو نکاشت مهر و ز خوبی گلی نچيد

                       در رهـگذار بـاد نگهبـان لالـه بـود  

   ب ) بـاز امشـب ای ستاره ی تابان نيامـدی 

                        باز ای سپيـده ی شب هجران نيـامـدی

-         در بيت زير يك تشخيص پيدا كنيد و توضيح دهيد چرا به آن تشخيص مي گويند ؟ ( 75/. )

   اي نسيم سحر از من به دلارام بگوي       كه كسي جز تو ندانم كه بود محرم دوست

-         در بيت زير يك تشخيص پيدا كنيد و توضيح دهيد چرا به آن تشخيص مي گويند ؟ ( 75/. )

   « اي نسيم صبح اگر باز اتفاقي افتدت 

                   آفرين گويي بر آن حضرت كه ما را بار نيست  »

-         در كدام يك از ابيات زير ، آرايه ي « تشخيص » وجود دارد ؟ دليل خود را بنويسيد :  ( 75/. )

   الف ) اي نسيم سحر ، آرامگه يار كجاست ؟

                      منزل آن مه عاشق كش عيار كجاست ؟

    ب ) اي غنچه ي خندان ، چرا خون در دل ما مي كني ؟

                     خاري به خود مي بندي و ما را زسر وا مي كني 

-در کدام يک از ابيات زير ، آرايه ی « تشخيص » به کار رفته است ؟ آن را مشخّص کنيد : ( 75/. )

   الف ) زبـان خـامـه نـدارد سـر بيــان فــراق

                          و گـرنـه شـرح دهـم بـا تـو داستان فراق

   ب ) ای غنچه ی خندان ، چرا خون در دل ما می کنی ؟

                        خاری به خود می بنـدی و ما را زسر وا می کـنی     

-         در بيت زير كدام كلمه در مفهوم استعاري به كار رفته است ؟ آيا تشخيص است يا خير ؟ چرا ؟  ( 75/. )

   اي بخارا شاد باش و دير زي          مير زي تو شادمان آيد همي

-         چرا در بيت زير « کنگره ی عرش » يک اضافه ی استعاری است ؟  ( 5/. )

   « تو را زكنگره ي عرش مي زنند صفير

                   ندانم كه در اين دامگه چه افتاده است »  

-         در شعر زير کدام واژه ها در مفهوم « استعاری » به کار رفته اند ؟ نوع استعاره های موجود را بنويسيد : ( 1 )

   « آسمان تعطيل است / بادها بی کارند »

-         در بيت زير استعاره كدام است ؟ چه نوع استعاره اي به كار رفته است ؟ ( 5/. )

   خواهم شدن به ميكده گريان و دادخواه        كز دست غم خلاص من آنجا مگر شدن

- در کدام يک از ابيات زير ، آرايه ی « تشخيص » به کار رفته است ؟ آن را مشخّص کنيد و دليل خود را بنويسيد :( 1 )

   الف ) فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد

                        شرمنده رهروي كه عمل بر مجاز كرد 

   ب ) خواهم شدن به ميكده گريان و دادخواه 

                       كز دست غم خلاص من آنجا مگر شدن

- استعاره ي به كار رفته در كدام يك از ابيات زير را مشخص کرده ، نوع هر کدام را بنويسيد : ( مصرحه – مکنيه )  ( 1 )

   الف ) فردا كه پيشگاه حقيقت شود پديد         شرمنده رهروي كه عمل بر مجاز كرد 

   ب ) تا را جای شد ای سرو روان در دل من   هيچ کس می نپسندم که به جای تو بود

- در بيت زير يک تشخيص پيدا کنيد و توضيح دهيد چرا به آن تشخيص می گويند : ( 75/. )

   « ای نسيم صبح اگر باز اتفاقی افتدت

                    آفرين گويی برآن حضرت که ما را بار نيست »